మరీచిక

[పింగళి వేంకట శ్రీనివాసరావు]

అలతి దవ్వున కానవచ్చెను | అప్సరాంగన వంటి అంగన

చూపులందున చూపు కలుపుచు | కనులపాత్రల నన్ను ద్రావుచు

కన్ను గీటుచు సైగచేసెను | కౌగిలింతకు నన్ను రమ్మని

లలన చూపుల మేను మరచితి | దరహసించితి పరవశమ్మున

చూపుమరలక నామె వైపే | నన్ను నేనే కోలుపోయితి

పృథివి కదలెను కాలి యడుగున | అడుగు వెంబడి అడుగు వేయుచు

పయన మైతిని యువిద పథమున | ఏగుచుంటిని పయనమాపక

అంతలో నొక మజిలి చెంగట  | అంగనామణి వేరె యొక్కతె

ఆర్తితో దరిచేరి సాగిలె | హృదయపద్మ నివేదనమ్ముగ.

మోము ద్రిప్పితి దారి మార్చితి  |  దవ్వులంగల పడతి జూచుచు.

పయనమాపక పడతి బాటను | ఏగితేగితి అలయుదనుకను

ఎంత యేగిన దవ్వు తరుగదు | అంగనామణి చెంగలించదు

పసిడి ప్రాయము వడలి పోయెను | పశ్చిమాద్రికి చేరె సూర్యుడు.

పయన మాపితి పడతి జూచితి | ఎవరు నీవని గద్దరించితి.

కిలకిలార్భటి చేసి యంగన | వెర్రివాడా! వెంగళప్పా!

మోసపోయితివీవు ననుగని | "మరీచిక" నా నామమనుచును

అదృశించెను అంతలోనే | మెరుపు తీవై గగన వీధిని.

వెనుక జూచితి వెల్లువైచను | వెక్కిరింతగ నన్ను జూచుచు

హృదయపద్మ నివేదనా సతి | "తేజి" కనబడె గగన తలమున

ఆత్మ లోనికి చూచుకొంటిని | అంతర్ముఖావలోకినై

తళుకు కాంచన మృగముగని మది | కాలదన్నితి హృదయరాణిని

కూర్మి లేని యేకాకినై  | కోలుపోయితి బ్రతుకు మాధురి

పండె బ్రతుకిట మోడువలెనే  | స్వప్నమాయెను జీవితమ్మే!

మహాకవి దాశరథి కి కవుల నివాళి

మహాకవి దాశరథి వర్థంతి సందర్భంగా "తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి"  శ్రీ గంటా జలంధర్ రెడ్డి గారి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తున్న "రెండురోజుల జాతీయ సదస్సు" లో భాగంగా విడుదల చేసిన రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు (దాశరథి కృష్ణమాచార్య వ్యక్తిత్వ సాహిత్యాలపై వివిధ కవుల నివాళి) అనే పుస్తకంలో చోటు దక్కించుకున్న నా గేయం. ఇది వారు అస్తమించిన సందర్భంలో 1987లో వ్రాసినది ఇప్పుడు ఇలా ప్రచురింపబడటం ఆనందదాయకంగా వుంది.
------------------------------------------------------------------------------------------
(పింగళి శశిధర్)

కోటి రతనాల వీణ - తన
తెలంగాణ లో
మారు మ్రోగిన కంఠంబు
మూగ వోయె -
బూజు పట్టిన భావాల - రాజు
నైజాము పై
పదను పాళీల కలము తో
కదము నడపి -
తిమిర రక్కసి - కోరలు
పెఱికి వేయ - ఘోర
సమరము సేసిన సాహసీడు -
కుపిత మనస్కుల చూచి - క్రుధ్ధుడై -
తన రుద్ర వీణ పై
ఢమ ఢమ రున్నినాదాలు
చేసి - చేసి
అలసిపోయిన - ఆ
కవి చంద్రుడతడె
దాశరథి - తా
నాకస వేదిపైన
వెలుగుచున్నాడు
తెలుగు కైతలు - దిక్కుల
వెలువరింప !!

మేక రాక పై...

( సుమారు గా ౩౦ సంవత్సరాల క్రితం హైదరాబాదు మల్కాజిగిరి లో ఒకరోజు రెండవ ఆట సినిమా "జష్టిస్ చౌదరి" చూసి వస్తుంటే విచిత్రంగా ఒక మేక వెనుకనుండి పరుగున వచ్చి మాతో కలసి నడవసాగింది. కొంతసేపటికి గమనించి ఎంత అదిలించినా పోకుండా మాతోనే యింటిదాకా వచ్చింది. పాపం ఏ కుక్కల తాకిడికో భయపడి వుంటుందని ఆరోజు మావయ్య గారింట్లోనే కట్టివేశాము. మరునాడు ఉదయాన పొదుగు నిండి బాధతో కేకలు పెడుతుంటే అమ్మ చూసి పాలుపితికింది. మావయ్య ఉదయమే వెళ్ళి ఆప్రాంతంలో తెలిసిన వాళ్ళకి ఈ విషయంచెప్పి దాని తాలూకు మనుషులెవరైనా వస్తే చెప్పమని చెప్పివచ్చారు. మర్నాడు వాళ్ళు వచ్చి తీసుకువెళ్ళారు కధ సుఖాంతం అయింది. ఈ విషయం అక్కకు ఉత్తరంలో వ్రాస్తే ఇలా పద్యాల్లో జవాబు వచ్చింది. శ్రీలక్ష్మి పెండ్లి అంటే ఆ సినిమాలో మూగపిల్ల శ్రీలక్ష్మి పెండ్లి అన్నమాట.
శంకరాభరణం బ్లాగ్ లో  పద్య రచనాంశం "ఉపాయం"  లో యిచ్చిన బొమ్మ చూస్తే ఆనాటి సంఘటన గుర్తుకువచ్చింది. ఆనాటి స్మృతులను గుర్తు చేసిన వారికి ధన్యవాదాలతో )

[పింగళి మోహిని]

శ్రీలక్ష్మి పెండ్లి వేడుక
జాలీగా చూసి వచ్చు సమయము నందున్
నీలజలదమ్ము పోలిన
పాలిచ్చెడు మేక వెంట పడుటయు శుభమే!

పిలువ కుండగ నే మిమ్ము వెంటనంటి
బుజ్జగించినగాని తాఁపోవలేక
క్షీరమిచ్చుచు మీతోటి చెలిమి చేయు
మేకరాకడ మీకహా ! శుభము గాదె !

ఎవరిదొ ! ఎక్కడో ఉనికి ! ఏర్పడ చెప్పగలేము - దాని బం
ధువులను వీడి మిమ్ములను డాసిన కారణమేమొ ! స్వేచ్చ మై
నవనవ లాడుచున్ తిరుగు నల్లని మేక విచిత్ర రీతిలో
కవితకు మూలమైనిలచి ఖ్యాతిని గొన్నది ! వింత కాదొకో !

జై హింద్ !!!

[ పింగళి మోహిని ]

మాయని గాయమై కుములు , మాతృ ధరిత్రికి భారతాంబకున్
సాయమొనర్పగా దిగిన , సైనిక వీరుల త్యాగదీక్ష జా
తీయ పతాకలో యరుణ , ధీధితు లీనిన సూర్యవర్ణ  కా
షాయపు రంగుకున్ విలువ , సార్ధకమయ్యెను యార్తసేవలో!!!

NTR సీతారామకల్యాణం పై ప్రశంసా పద్యాలు

[సేకరణ: శశిధర్ పింగళి]



[మొన్న యు-ట్యూబ్ లో సీతారామకల్యాణం లోని రావణబ్రహ్మ రుద్రవీణా విన్యాసం చూస్తుంటే, ఎప్పుడో చాలారోజుల క్రితం ఈ సినిమాపై ఒక కవి వ్రాసిన పద్యాలు గుర్తుకొచ్చాయి. అవి మీతో పంచుకుందామని పోస్టు చేస్తున్నాను. చూచి ఆనదించండి.]  ఈ లింకు ద్వారా వీక్షించండి 
http://www.youtube.com/watch?v=fWY1ofBN_3Q

రచన:  భాగవతుల సుబ్బరాయకవి.

ఘన భక్త్యర్థ విచిత్ర చిత్రమున నిర్ఘాంతభ్రమద్భీతి, చే
సిన, మీ నాట్యకళాప్రపూర్ణ పటిమన్ జెల్వొంది నల్దిక్కులన్
దనివోపన్నొనరింప జేసెనని సీతారామకల్యాణ మౌ
సినిమా చిత్రము సాక్ష్యమిచ్చు వినుమా! శ్రీయన్.టి.రామాహ్వయా!

అందురుకాక కొందరు జడాంధులు నా దశకంథరుండు; దు
ర్మంద తమోగుణాత్ముడయి మాధవువైరిగ నెంచు నిందలన్
బొందుగ బాపినట్లుగ నపూర్వ రహస్యము సర్వమానవా
మందిరమందు నందుకొనుమాడ్కి నటించితివయ్య రామయా!

పాయనిశంభు భక్త్యమృత ప్రాయుని ధీర వచప్రమేయ; మా
మ్నాయ విధేయుని ప్రతిభ న్యాయమయ ప్రతిమానధేయ; మా
ప్యాయ కళా చమత్కృతి ప్రపంచము మెచ్చినరీతి జూపితే
నీ యభిమాన పాత్ర గణనీయము పండితగేయ రామయా!

ఒక్కొక దృశ్యమున్ గనిన నూహలు నూగుచు నిండిపోవు; నిం
కక్కట భాష్పపూరములు కండ్లకు కమ్ముచు మానవాళికిన్
నిక్కముగా దశాననుడు నిల్చి నటించెనా యంచు దిగ్బ్రమన్
చక్కని భావదృశ్యమయి చక్కెరపానరసంబునయ్యెడిన్.
-----------------------------------------------------

శంకరాభరణాలు

[శశిధర్ పింగళి]

20-03-2013
------------------
తీయని తెనుగున పద్యము
వ్రాయుటనేర్పించినారు వాత్సల్యముతో
శ్రేయము గురువరశ్రేణికి
వేయి సమస్యలు కవులకు వేడుకఁ గూర్చెన్
------------------
01-04-2013
వరబలగర్వితులసురుల
పరిమార్చుముతల్లియంచు ప్రార్ధింపంగా
వరమిచ్చిసురలకు శుభం
కరిసింహమునెక్కి దైత్యగణముల దునిమెన్.
----------------------
09-04-2013   అంశము: మయసభ
ఎంచి చూచినదంతయు మంచికాదు
చెడ్డదనుకొన్న దొకసారి చేయుమేలు
కర్మ ఫలములు మనచేత కలవె చెపుమ!
బ్రతుకు నిత్యంబు మయసభై భ్రమలు గొలుపు!
---------------
 ఏకవస్త్రను కులసతి నీడ్చుకొచ్చి
అతడు చేసిన యవమాన మాత్మ తలచి
భీమసేనుడు, గాంధారి పెద్దకొడుకు
నూరుభంగమ్ము గావించె నుగ్రతముడు

(శంకరాభరణం బ్లాగు సమస్యలకు పూరణలు)

శంకరాభరణాలు

 [శశిధర్ పింగళి]

25/02/2013
రణవిభూతుల బాంబుదాడుల రౌద్రులైచెల రేగుచున్
పణమువెట్టిరి మాదుప్రాణము పాడుమూకల ముష్కరుల్
ఫణివిభూషణ! పార్వతీశ్వర! పాహియంచును, నీకృపే
క్షణమెకోరుదు, నిచ్చునాకదె సర్వదా సుఖశాంతులన్.

26/02/2013
సతిని యెడబాసి రాముండు సఖులగూడి
రావణాసురుసేనపై రణము సలుపు
వేళ తేరుతానుగనిల్చి వేగమె రఘు
పతిని తలదాల్చు స్వామికి వందనమ్ము

27/02/2013
పతియె ప్రత్యక్ష దైవంబు పడతికెపుడు
ననెడు సూక్తిని నెరనమ్మి యాచరించి
ఇహముపరముల నాశించు ఇంతికా ప
తిని భజియింప ముక్తి ప్రాప్తించు ననఘ!

(శంకరాభరణం బ్లాగు సమస్యలకు పూరణలు)

విజయీభవ

[రచన: పింగళి వేంకట శ్రీనివాస రావు (శ్రీకాశ్యప)]
(040-23838408, 8179140596 కార్యదర్శి, చైతన్యభారతి సాహిత్య సాంస్కృతిక పరిషత్.)

గీ||    నగ్న యోగినులట్లుండి నయములేని
    వృక్షవనితల నెమ్మేన వింతవింత
    చివురుజొంపాల వలువలు సిద్ధపరచి
    మాన సంరక్షణముచేయు మహితఋతువు.

గీ||    శిశిరమును త్రోసిరాజిల్లు చేవగాడు
    కాలపురుషుని తొలుదొల్త కడుపుపంట
    తుంట విలుకాని నెయ్యంపు కంటివెలుగు
    సరస ఋతురాజు వచ్చె వసంతుడిలకు.

గీ||    ఆది ఋతురాజు వైభవమవని చాట
    కోరి సహకార పల్లవకోమలములు
    మెక్కి రెచ్చిన కంఠాన మించిపాడె
    కొమ్మ కొమ్మను జేరి పుంస్కోకిలమ్ము.

గీ||    శ్రీలు కెంగేలధరియించి కాలవిభుడు
    చైత్ర రధమెక్కి ముదమార జైత్రయాత్ర
    సకలహితగామి సఖుడు వసంతుతోడ
    ఇలకు చనుదెంచె విజయుడై ఎలమిమీర

ఉ||    స్వాగతమో సమాగత సువత్సర కాల కుమారయంచు, నీ
    యాగమనమ్ము కోరి హృదయమ్మును కోవెలరీతి జేసి, పు
    న్నాగవరాళిలో వర సునాదవినోద సరాగ రంజికా
    రాగమునూది పల్కె మది రంజిల కోయిల గున్నమావిపై.

చం||    అరుదుగ వచ్చితీవు నిలనర్వది వత్సరముల్ గతించె, నీ
    దరిశన భాగ్యమబ్బకను, ధన్యులమైతిమి నీదురాకచే
    మురిపెముతోడ నీ మృదుల పుణ్యకరమ్మున నాశిషావళుల్
    ధరపయి గ్రుమ్మరించి వసుధన్ విజయుండవుకమ్ము నిమ్మెయిన్!

ఉ||    కాలమనంగ దైవతము కాలము గాయపు నౌషధంబగున్
    కాలమనంతవాహిని సుఖంబును కష్టములారుపాళ్ళుగా
    మేలగు షడ్రసోభరిత మేలిరసాయనమందజేయునో
    కాలస్వరూప! శ్రీవిజయ! కామితదాయక! నీకు మ్రొక్కెదన్.

మ||    ఋతుషట్కంబులనేల వచ్చిన మహోత్కృష్ట ప్రభారాశి! నీ
    యతులైశ్వర్య కృపాకటాక్షముల నత్యంత ప్రమోదమ్ముతో
    క్షితిసంవాసుల మీద జూపి గొనుమా! కీర్తి ప్రశంశోన్నతుల్
    గతగాయంబులు మాన్పగా తగినదీ కాలంబు శేయస్కరా!

ఉ||    మానవతా ప్రవాహముగ మానిసి నిత్యము తోటివారికిన్
    మానిత రీతి సాయపడు మంజుల మానస భవ్యనందనో
    ద్యాన వనాంతరమ్ముల సుధారస పూరిత దివ్యపుష్ప సం
    ధానము గూర్చుమోయి సురధామపు నందన! తోటమాలివై.

ఉ||    చందన చర్చతోడ విరజాజుల వీవనలందు కాలమా!
    వందనమయ్య నీకు సురవందిత క్షాత్రముమీర మేదినీ
    స్యందనవాసివై కుటిల చర్య నియంతవు నౌచు ధర్మ సం
    స్పందన బాదుగొల్పి పరిపాలన చేయుము నీదు బిడ్డలన్

శా||    శ్రీమంతంబయి పండుగాక! పృధివిన్ స్నేహార్ద్రతా భావముల్
    సామంతంబయి నిండుగాక! సుమనోసామ్రాజ్యముల్; పాలితుల్
    సీమంతంబగుగాక! సృష్టి; సమతా శ్రీసస్యకేదారమై
    హేమంతంబగుగాక! నీదు విజయశ్రీనామ కాలంబిలన్! 

        " సర్వేజనాః సుఖినో భవంతు "
        " సమస్త సన్మంగళాని సంతు "
...........అందరికీ ఉగాది శుభాకాంక్షలు..................

పార్వతీశ్వరా !

[పింగళి శశిధర్]

1.   దోసిలి యొగ్గి వేడెదను దోసము లెంచని స్వామివంచు, నీ
      సేసలు నెల్లవేళల వశీకర శ్రీకర మార్గదర్శులై
      శ్వాసగ నిండినామదిని శాశ్వత సుందర మార్గగామిగా
      చేసెదవంచు, నీ చరణ సేవన చేసెద పార్వతీశ్వరా !

2.    అన్నము లేకనీవిటుల అంజలిసాచి చరించనేల, నీ
      కున్నది గాదె ముందరనె కోమలి మాయమ అన్నపూర్ణ, నీ
      వెన్నిక తోడ కోరినది వెన్కటి మాభవ రాశులేకదా !
      మన్నన చేసివేడెదను మాయని నీకృప పార్వతీశ్వరా!

3.    పెన్నిధి వోలె జీవులకు పెంపగు జీవన ముక్తినిచ్చి, శ్రీ
      పన్నగమున్ గజమ్ముల నపార కృపారసమందుదేల్చి, యా
      పన్నుల గాచినట్లు నెడబాయని, మాయని యాదరంబుతో
      నన్ను కృపామతింగనుము నాగవిభూషణ పార్వతీశ్వరా !

4.   నిన్ను కవుంగలించుకొన నిచ్ఛజనించెను తండ్రి, సుంత నా
      పన్నగభూషణాది జటపాయలనావల సద్దుకొమ్ము, నా
      చిన్ని మొగంబు నీ యెడద జేరిచి చెప్పెద నొక్కమాట, ఓ
      యన్న! దయామయా! శరణు, యాశ్రిత రక్షక! పార్వతీశ్వరా !

5 .  పాహి! దయామయా! పరమ పావన! సజ్జనలోకవందితా!
     దేహియటంచు వేడెదను దేహములోపలనుండు నాత్మ, వి
     ద్రోహుల గెల్వగన్ నిను యధోచిత రీతుల ప్రస్తుతింతు, నం
     దేహము లేకకావుమయ దీనశరణ్యుడ! పార్వతీశ్వరా !

                               శివరాత్రి శుభాకాంక్షలతో...
+

ఆమె

[ శశిధర్ పింగళి ]

పతికి సేవలుజేయుచో పడతిదాసి,
మరియు మంత్రాంగవేళల మంత్రి తాను,
కొసరి తినిపించు సమయాన కొమ్మ! అమ్మ!
చేరి సుఖమును పండింప చెలియ రంభ!

లలిత సౌందర్యకలితయౌ లక్ష్మి యామె!
సహన సౌశీల్య సాద్గుణ్య క్షమకు ధాత్రి!
అతివ షాడ్గుణ్య సౌభాగ్య కలిత యగుచు
నిలచు నిత్యంబు సత్యమై నిఖిల జగతి!

తల్లి యిల్లాలు చెల్లెలు తనయ యగుచు
అలరుచుండును నట్టింట నతివ తాను
కలికి మగవాని పాలిటి కల్ప తరువు
మగువ లేకున్న మగవాడు మట్టిబొమ్మె!

మహిళా దినోత్సవ శుభాకాంక్షలతో..